Interview met Mohamed el Achkar bestuurder bij Woonstad Rotterdam

Halverwege het interview komt ter sprake of digitale techniek alle bewoners kan laten meedoen en meebeslissen: digitale participatie. ¨Daar ben ik van overtuigd. Ik geloof niet dat de samenleving is verdeeld in digitaal-vaardigen en digibeten,¨ zegt Mohamed stellig, ¨het zijn de digitale middelen die vaak niet gebruiksvriendelijk zijn. Kijk maar naar mijn moeder. Zij komt uit een dorpje in het Marokkaanse Rifgebergte en heeft weinig opleiding. Maar ze gebruikt wel een iPad en een iPhone, omdat die zo zijn ingericht dat ze die begrijpt. Dat is servicedesign: denk goed na hoe mensen digitale tools gebruiken en maak het vooral niet te ingewikkeld.¨

Dit voorbeeld tekent Mohamed ten voeten uit: een ingenieur (hij studeerde Civiele Techniek in Delft) met naast technische interesse een groot hart voor mens en maatschappij. Hij begon zijn loopbaan als consultant, werkte tien jaar bij Post NL en stapte daarna over naar de publieke sector. ¨De publieke zaak heeft me altijd getrokken.¨ Na een loopbaan bij de politie werd hij algemeen directeur Publiekszaken bij de gemeente Den Haag. In beide functies zocht hij nadrukkelijk de verbinding met de samenleving. ¨Ik ging de Haagse wijken in, want ik wil feeling hebben met de mensen waar ik het voor doe. Bij de politie hield ik me bezig met onderwerpen als radicalisering, etnisch profileren en polarisatie; razend ingewikkeld, maar erg interessant. Voor de gemeente zocht ik in de wijken naar vernieuwende partnerships, zoals `Het Haagse Verhaal´: met foto's en verhalen probeerden we inwoners van wijken met elkaar in verbinding te brengen. Als je elkaar beter leert kennen, dan begrijp je elkaar veel beter."

Wat trok je aan om bestuurder bij Woonstad Rotterdam te worden?

"Wonen is een van belangrijkste vraagstukken in de samenleving. Het is de basis, die moet goed zijn. Wonen kan voor verbinding in de stad zorgen. Ik denk dat ik bij een woningcorporatie nog meer impact kan hebben op het dagelijkse leven van mensen. Daarnaast ben ik als civiel ingenieur geïnteresseerd in techniek en met verduurzaming ligt er een pittige uitdaging.

Woonstad Rotterdam loopt voorop in innovatie, digitalisering en verduurzaming. Ik denk dat de maatschappelijke doelstellingen van gemeente en corporatie ook niet zo veel verschillen, dus laten we gezamenlijk optrekken. Met mijn gemeentelijke ervaring weet ik hoe de hazen lopen, dat helpt."

Hoe bevalt de overstap van Den Haag naar Rotterdam?

"Rotterdam is een machtig mooie stad waar veel gebeurt. In Den Haag hadden we bewondering voor het Rotterdamse lef. In Den Haag rustte een taboe op sociale woningen bouwen in duurdere wijken en andersom; Rotterdam deed het gewoon. Die doe-mentaliteit spreekt me aan. Ik ben actiegericht en ga de wijken in: probeer, ervaar, leer en kijk of een idee of aanpak ook breder inzetbaar is. Die pragmatische mentaliteit zie ik ook bij Woonstad Rotterdam. Verder denk ik dat de stedelijke problematiek en de uitdagingen van Rotterdam en Den Haag niet veel verschillen. Niet voor niets is er overleg in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, waarin we met 23 gemeenten samenwerken aan welvaart en welzijn van meer dan 2,3 miljoen mensen."

Je werkt nu vijf maanden bij Woonstad Rotterdam. Wat wil je oppakken?

"Woonstad is een mooie corporatie met geweldige mensen die veel passie hebben voor de stad, de Rotterdammers en volkshuisvestingsvraagstukken. Mijn handen jeuken: hoe kunnen we onze huurders nog beter helpen? Hoe vinden we een goede balans tussen alle vragen uit de maatschappij, zoals betaalbaarheid van huren, kwaliteit van woningen, verduurzaming, het in stand houden van onze sociale voorraad en het bouwen voor middeninkomens?

Verder denk ik dat we als grootste corporatie in Rotterdam meer het voortouw kunnen nemen in het maatschappelijk debat. Neem de discussie over de verhuurderheffing. Zonder die heffing kunnen we nog veel meer betekenen voor huurders, meer bouwen en de verduurzaming versnellen. Ik kan me er boos over maken, want juist in deze periode van enorme woningtekorten is het zonde dat we belemmerd worden door belastingen en heffingen die nergens op slaan. Die verhuurderheffing moet gewoon van tafel."

Is je nog meer opgevallen?

"De zichtbaarheid kan beter, we zijn te bescheiden. We doen heel veel voor de stad, maar ik heb het idee dat niet iedereen dat ziet. Vorig jaar hadden we meer dan 1.000 bouwstarts en elk jaar verduurzamen we vele woningen. We pakken grote problemen als funderingen voortvarend op. Samen met de gemeente en hulpverleners realiseren we woonruimte voor kwetsbare groepen, zoals dakloze jongeren. We zijn bezig om huisuitzettingen te voorkomen door vroegtijdig betalingsproblemen aan te pakken. Zo kan ik wel doorgaan. Er is genoeg waar we trots op mogen zijn!

We kunnen alleen maar het verschil maken in de buitenwereld, als we intern onze talenten goed benutten. Goed samenwerken en trots zijn op wat we doen zijn voor mij belangrijke pijlers. Tegelijkertijd moeten we nog meer de buitenwereld naar binnen brengen, via onder meer servicedesign en co-creatie. Als wij dingen bedenken, moeten we dat voor, door en met onze huurders doen: betrek ze erbij en laat ze meedenken en meedoen. Dat levert onze huurders én Woonstad Rotterdam veel meer op."

Wat zijn jouw aandachtsgebieden als bestuurder?

"Binnen het bestuur richt ik mij onder andere op financiën, verhuur en wijkbeheer en vastgoedbeheer en –ontwikkeling. Een belangrijk onderdeel van mijn portefeuille is het strategische programma Meedoen & Invloed. Dat gaat onder meer over kwetsbare Rotterdammers, zoals daklozen, ouderen en mensen die thuis zorg nodig hebben. Wij moeten deze mensen een plek geven in onze woningen; die inclusiviteit is onze maatschappelijke verplichting. Daarnaast willen we onze huurders ook een stem geven, bijvoorbeeld door ze invloed te geven op de planning en de uitvoering van onderhoud. Wat vinden zij belangrijk en mooi? En een stap verder: hoe laten we huurders zelf proactief aan de slag gaan met onderhoud? Zelfinitiatief willen we stimuleren en faciliteren.

We proberen rekening te houden met de wensen van elke individuele huurder. Daar gaat het strategische programma Excellente Dienstverlening over: Hoe kunnen we huurders zo goed mogelijk informeren en helpen? Via welke kanalen en met welke informatie? Hoe bereiken we oudere bewoners, laaggeletterden en mensen die de Nederlandse taal niet goed beheersen? Hoe kunnen we de ketens zo goed mogelijk organiseren? We doen het al goed en we kunnen onze dienstverlening en de klanttevredenheid op een nog hoger plan krijgen."

Hoe kijk je tegen verbinding en inclusiviteit aan?

"Verbinding en inclusiviteit lopen als een rode draad door mijn leven. Verbinding tussen collega's, tussen teams en afdelingen, maar ook met huurders, samenwerkingspartners, de wijken en de stad. Inclusiviteit is breed. Hoe zorg je dat iedereen in zijn kracht zit en zich gehoord voelt? Als bestuurders moeten we onze besluiten niet in de bestuurskamer nemen, maar vooral ook met onze mensen. We moeten hun creativiteit en talenten goed gebruiken.

In deze coronaperiode sta ik echt versteld van de kracht en veerkracht van onze organisatie en mensen. Wat een hartverwarmende initiatieven. Door corona zijn we dichter bij onze ouderen en eenzame mensen gaan staan; we kijken nu hoe we dat na corona kunnen blijven doen. We hebben werk gemaakt van digitalisering, want wie had gedacht dat we zo snel thuis zouden kunnen werken? Inclusiviteit gaat daarnaast over de stad en haar bewoners. Hoe zorg je dat iedere Rotterdammer mee kan doen? Hoe zorg je dat iedereen betrokken is? We moeten luisteren naar de verschillende geluiden en belangen. Elk verhaal, elke ervaring is waar. Vaak ligt daar de sleutel voor verbetering van het leven van bewoners en van hun leef- en woonomgeving."

Hoe typeer jij jezelf als manager? Wat is jouw stijl en kracht?

"Ik ben graag onder de mensen. Ik luister en ben oprecht in de ander geïnteresseerd. Ik wil mensen een stem geven bij besluitvorming. Ook zoek ik altijd naar vernieuwing, niet om de vernieuwing, maar om de positieve impact op het leven van mensen. Een ander kenmerk is dat ik altijd kies voor samenwerking, met alle collega's, maar ook met onze partners. Zo ben ik onlangs toegetreden tot het bestuur van de Maaskoepel, de federatie van woningcorporaties, waarin we samenwerken aan een aantrekkelijk woon- en leefklimaat in de regio Rotterdam."

Naast je werk ben je altijd maatschappelijke betrokken geweest. Kun je daar iets meer over vertellen?

"Op vrij jonge leeftijd was ik actief in allerlei maatschappelijke organisaties. Ik geloof in de kracht van positiviteit, want negativiteit krijgt al aandacht genoeg. Met positieve energie en enthousiasme krijg je mensen in beweging. In polariserende discussies probeer ik altijd het positieve tegengeluid te laten horen. We moeten in de maatschappij niet uit elkaar groeien, maar juist de verbinding zoeken en met elkaar het verschil maken. In onze samenleving gebeuren zo veel mooie dingen, daar mogen we trots op zijn."

Je bent enorm actief binnen en buiten je werk. Hoe zorgt Mohamed voor balans tussen werk en privé?

"Dat was voor mij een ontwikkelpunt, want ik vind veel dingen interessant. Mijn kinderen hebben me geleerd dat als je ergens mee bezig bent, je dat volledig geconcentreerd moet doen. Door hen ben ik meer bewust aanwezig en kan ik dingen beter loslaten en relativeren. Ik ontspan door tijd vrij te maken voor mijn gezin en familie. Verder ontspan ik door te fietsen of te wandelen.

Ik ben nu het boek 'De meeste mensen deugen' van Rutger Bregman aan het lezen. De werkelijkheid is vaak genuanceerder dan we voorgeschoteld krijgen. Dat geldt ook voor ons werk, want we zijn geneigd vanuit één bril naar collega's, de wijk of huurders te kijken. Als je in gesprek gaat en je opvattingen, meningen en overtuigingen loslaat, dan zie je een andere wereld. Dat kan verrassende ontmoetingen en inzichten opleveren."